Çelik Liflerle Kentsel Dönüşüme Yıkılmayan Binalar

Öğeyi Oyla
(1 Oyla)

İnş. Yük. Müh. Adnan Yıkılmaz

İller Bankası Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı İnşaat Grup Sorumlusu 

Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

Deprem Gerçeği ve Riverlight Projesi:

TÜİK’in verilerine göre depremler son 60 yılda 58.250 vatandaşımızın hayatını kaybetmesine, 122.500 vatandaşımızın yaralanmasına, yaklaşık 412.000 binamızın ya yıkılmasına ya da içinde oturulamayacak kadar ağır hasar görmesine neden olmuştur. Bu tablo bize depremin 22 y.y. Mega Gücü olmaya aday Türkiye’nin büyümesine terörden daha büyük pranga vurduğunu göstermektedir.

Anayasamızın 56. maddesindeki “Herkes, sağlam, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir” ibaresinin bulunması vatandaşımızın sağlam binalarda oturmasını anayasal güvence altına almıştır. 

Kentsel dönüşüm demek sadece yeni binalar ve birkaç sosyal donatı yapılması demek olmamalıdır. Örneğin İngiltere gibi, Londra’daki en büyük kentsel dönüşüm projesi VNEBOA’nın ilk etabı olan Riverlight Projesi gibi katma değeri yüksek çeşitli projeler yapılırsa sadece Türkiye’den değil yurtdışındaki yatırımcıların da ilgisini çekeceğinden bu süreç daha hızlı yürüyecektir. 

Bu süreçte binalarda Çelik Lifli karma yapının uygulanması hem daha dayanıklı hem de katma değeri yüksek binaların inşa edilmesinde başvurulacak yöntemlerden bir tanesidir. Bu uygulama insan hayatına değer veren başta Japonya ve Almanya’da başta olmak üzere gelişmiş birçok ülkede uygulanmaktadır.

Ülkemizdeyse uluslararası öneme haiz olan projelerde uygulanmaktadır. Bazı askeri yapılar –özellikle NATO tesisleri- , Ankara’daki Başbakanlık Harekat Merkezi, İstanbul’daki Acil Durum Komuta Merkezi, Eskişehir-İstanbul Hızlı Tren Projesindeki tüneller, Kavşakbendi Barajı, Siirt’teki Bakır Sahaları bunlardan sadece bir kaçıdır.

Aslında ülkemizin en köklü kurumu olan bankamız bu uygulamaya yabancı da sayılmaz. Yapılan uzun soluklu araştırmalar sonucunda bankamızın altyapı projelerinde yaklaşık 20-25 yıl önce Aliağa’da çelik tel donatılı baca tabanları için Çelik Lifle ilgili bazı testler yaptırdığına ulaşılmıştır. Yapılan test sonuçları beklentilerin üzerine çıkıldığı görülmüş ve bankamızın bazı projelerinde uygulanmıştır. Bunun üzerine İstanbul Belediyesi’ne ait İSTON da yapı elemanları fabrikasında ve İzmir, Kayseri gibi çeşitli yerlerde boru testleri yaptırmıştır. Bunun neticesinde belirli bir süre beton borular, baca elemanları gibi çeşitli alt yapı işlerinde uygulanmıştır. Fakat ilerleyen yıllarda çok fazla yaygınlaşamadığından unutulmaya yüz tutmuştur.

Bir Yapı Projelendirilirken Nelere Bakılmalı?

Öncelikle sağlam binaların inşa edilmesi isteniyorsa işin başından itibaren zincirin hiç bir halkasında zayıflığın olmaması gerekmektedir. Bu yüzden Çelik Liflerle ilgili bilgi vermeden önce inşaat aşamalarının neler olduğu, neleri yanlış bildiğimiz ve nelere dikkat edilmesi gerektiği üstünde durulmasında fayda olacağını düşünmekteyim. Yazımızın bu kısımda bunlarla ilgili kısa bilgiler yer almaktadır.

Betonarme bir işin projelendirmesinde hesaplama yapılırken genel kanı sadece dayanımı göz önünde bulundurup tasarımı ona göre yapılmasıdır. Buda depremde binaların yıkılmasına sebebiyet vermektedir.  Bu durumu önlemek için dayanım, dürabilite, süneklilik,  işletilebilirlik, ekonomi, fonksiyon ve estetiğin hepsinin birlikte sağlanması gerekmektedir.

Bu bileşenlere dikkat edilerek üretilen bir yapı şu aşamalardan geçilir ve yıkılmayan kentler için bu aşamaların her biri üzerinde titizlikle durulmalıdır. Bu aşamalar;

(a) Yapı tasarımı: i) Yer seçimi, ii) Zemin etüdü, iii) Sistem seçimi, iv) Projelendirme, v) Projenin detaylandırılması

(b) Malzeme seçimi ve malzemenin denetimi: i) Kullanılan malzemelerin davranışı, ii) Seçilen malzemelerin amaca uygun olup olmadığı, iii) Kullanılan malzemelerde kalite denetim süreci

(c) İnşaat süreci: i) Tasarım ile uyumlu bir yapı üretim teknolojisi, ii) Montaj ve işçilik’tir

Bunlara ilave olarak, bir yapı servis ömrünü tamamlayıncaya kadar projenin bittiği düşünülmemelidir. Ülkemizde bu uygulamaya Marmara Depremine kadar yeterince önem verilmemiştir ancak Marmara Depremiyle önemi ortaya daha belirgin olarak çıkan binaların bakım ve onarım aşamalarını da bu sürece eklemek gerekir, çünkü yapı bir entegre sistemdir ve yapı serviste olduğu süre içinde bakımı ve onarımı yapılmalı ve gerekliyse güçlendirilmelidir.

Burada şu noktanın da altının çizilmesinde fayda vardır. Birçok meslektaşım proje yaparken genelde binaların ne kadar ağır olursa o kadar sağlam olacağını düşündüğünden projelendirme sırasında gerekenden fazla beton yüklemektedir.  Bu anlayış deprem olmadığı durumlarda doğruyken deprem sırasında binanın maruz kaldığı yük fazla olacağından binaların daha çabuk yıkılmasına zemin hazırlamaktadır. Bu yüzden tasarım ve uygulama sırasında tüm malzemeler gerektiği oranda gerektiği miktarda kullanılırsa yapıların ömrü de o kadar uzun olacaktır.

Devamı gelecek yazımızdadır…

Yorum Ekle

Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.

Sponsorlar

    

Anbarapor'dan

May 09 2019 0
Sıradan Olmayan Projelerin Ofisi: Teğet Mimarlık
Konuttan opera binasına, renovasyondan müzeye, yurtiçinden yurtdışına, çoğu sosyal sorumluluk projesi olan birçok yapı tasarlayan Teğet Mimarlık, İzmir Opera Binası projesi ile birçok nedenden dolayı…

Teşvik

Ağustos 06 2019 0
Nisan Ayında 451 Firmaya Teşvik Belgesi Verildi
Nisan ayında 451 kurum ve kuruluşa, çeşitli vergi istisna ve…
Nisan 04 2019 0
Aralık 2018'de 405 Yatırım Teşvik Belgesinin 51’i Enerji Projelerine
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca geçen yılın aralık ayında 405 yatırım…
Ocak 04 2019 0
Ekim Ayında 389 Yatırım Teşvik Belgesi Verildi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca Ekimde 389 yatırım teşvik belgesi verildi.…
Aralık 13 2018 0
Eylülde 459 Yatırım Teşvik Belgesi Verildi
Eylülde toplam tutarı 16.8 milyar lirayı aşan 459 adet yatırıma…

E-bülten

Anbarapor'dan haber almak ve belirli periyotlarda gönderdiğimiz e-bültenleri e-posta aracılığıya edinmek için e-posta adresinizi ekleyiniz. Aşağıdaki alana e-posta adresinizi eklediğinizde bizden e-posta almayı yasal olarak kabul etmiş sayılırsınız.